ORTADOĞU’DA YAŞANAN OLAYLARIN SON PERDESİ

Pakistan, İslmabat'taki görüşmeleri bir anlaşma olmadan sona erdi nihayetinde. Ben burada yazarken bu satırları ileriki günlerde müzakerelerin nasıl, hangi formatta süreceği belli değildi ama ilerleyen süreçte göreceğiz. ABD Başkan yardımcısı Vance bir konuşmasında ABD olarak son tekliflerini verdiklerini söyledi. Demek oluyor ki bu teklifin İran tarafından değerlendirilmesini ve bir karşı yanıtın hazırlanmasını bekleyecekler. Zaten ateşkes 15 günlük geçici bir ateşkesti; uzatılabilir, bozulup bozulma ile birlikte taraflar birbirine sıkı bir yumruk atar veya tekrar ilan edilebilir. Belki bazıları bir geçici bir anlaşma çıkmasını da bekliyor olabilir. Konuşulması gereken hem bölgesel hem nükleer ilkeler üzerinden küresel rejimleri etkileyebilecek çok önemli meseleler var. Bence en önemli mesele İran'ın direniş kapasitesine sahip olduğu, bu güçlü kapasitenin tükenmediğidir. İslamabad'da görüşmeler esnasında ABD'nin İran'ın azmi iradesi ve savaş kapasitesi bakımından küçük bir sınavdan geçirdiğini , iki gemisini mayın temizleme misyonu çerçevesinde Hürmüz'e gönderdiğini gördük.

İran, ABD'ye ait gemilerin Hürmüz'den geçişine izin vermemiş, ABD de bu durumu zorladı bir anlamda. Belki de Washington İran'ın esnekliğini, savunmasını indirip indirmediğini görmek istedi ve Hürmüz'de kontrolü elinde tutmak kararlılığında olduğunu anladı. Ateşkesin uzaması dışında bir hüküm içerecek herhangi bir çerçeve anlaşması sahadaki bu basit gerçeği yansıtacağından Washington tarafından çok arzu edilmeyecektir, hiç kuşkusuz. Sonuç itibari ile havanda su dövülmüş olsa bile, Şu gerçeği anlamak gerekir ki o'da müzakerelerden kolay bir çözüm beklenmiyor ve ateşkesin hiçbir sonuç almadan, uzatılmadan da bitmesi ihtimaline karşı herkes hazırlıklarını yapıyor olmasıdır.

İsrail zaten herhangi bir anlaşmaya kadar bölgede dümdüz edebileceği yerleri dümdüz etti bu konuda kesin kararlılığında olduğunu Beyrut Lübnan üzerinden gösterdi. Bugünlerde Washington'da kuracağı Lübnan masasından elindeki kanı meşrulaştıracak bir sonuç bekliyor. Gelecekte ise Doğu Akdeniz ve Kızıl Deniz hattında baskı kurarak kullanabileceği çok sayıda kartı ele geçirmeye çalışacak gibi gözüküyor. Ateşkesin bozulduğunu gördüğü anda da dur başla tekrar dur tekrar başla şekliyle devam edecek , daha sonra fırsatları düşün ve etrafı kolla, fırsatı yakalarsan bir hamle daha yap şekliyle bölgede olaylar devam edecek. Tahran'da elbette boş durmayacak , füzelerini savaş müfredatını yenileyecek daha donanımlı hale getirecek. Çin'den ve Rusya'dan bu Yardım konusunda, dronlar özellikle, ve hava savunmasında bilhassa desteğini esirgemeyecek. Körfez ülkeleri, ateşkes bozulduğu taktirde, yeni bir dev dalganın hedef noktası olacaklarını önceden biliyorlar. Savaşın yeni bölümüne başladık, taraflar yeni bir bölümü kaleme alıyorlar demiştik. Şimdiye kadar ABD'nin başarabildiği tek şey var ki o'da , Lübnan görüşmelerini İran görüşmelerinden ayırmak olmuştur. İran, ABD'nin ne yapmak istediğini biliyor tecrübelerine dayanarak, İran'ın bölgesel etki gücünün geleceği konusunda Lübnan ayrıcalıklı bir öneme sahip. İran Lübnan hükümetini suçluyor. Yine de İran, odak noktasını ve Dünya'nın dikkatini Lübnan'dan çok Hürmüz'de tutacak. Bu bölümde hikâye daha ilginç, ilerleyen bölümlerde daha da ilginçleşecek, temel tema bir önceki bölümle kimi zaman benzeşiyor ama aynı değil. Savaş içerikli kitabın ateşi içimizde yaşayarak, gözümüzün önünde olan Ortadoğu'daki olaylar zincirini stratejik romanı dehşet ve üzüntüyle izliyoruz.