SANAL KUMAR

Dijital dünya birçok işimizi kolaylaştırsa ve bilgiye erişim yolunu kısaltsa da bir diğer yönüyle tehlikelerle dolu. Dijital dünyada özellikle ergenlik çağındaki gençler için birçok tuzak ve bağımlılık tehlikesi söz konusu. Çevrim içi oyunlar, bahis siteleri ve sosyal medya platformlarında yer alan kumar öğeleri, ergenlerin ve yetişkin gençlerin bu tür bağımlılıklar geliştirmelerine yol açabiliyor. Bu gibi davranışsal sorunların özellikle son yıllarda büyük artış göstermesi hem ebeveynleri hem de toplumu endişelendiriyor. Sanal kumar bağımlılığına eşlik eden ruhsal sorunlar, kumar bağımlılığının hem sonucu hem de tetikleyici faktörü olarak önemli rol oynar. Kumar bağımlılığı, ergenler ve genç yetişkinler üzerinde ciddi psikolojik ve duygusal etkilere neden olabilir. Bu bağımlılığa sıklıkla eşlik eden depresyon, dürtü kontrol bozuklukları, madde kullanım bozuklukları, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu gibi psikopatolojilerin yanında; ekonomik sorunlar, sosyal ilişkilerin bozulması ve yalnızlık gibi durumlar da yol açabilir. Ailelerin ve öğretmenlerin, çocukların ve gençlerin sanal kumar ile etkileşimlerini kontrol edebilmeleri ve bağımlılık belirtilerini fark edebilmeleri için hem bilinçli hem de proaktif bir yaklaşım sergilemelerinin önemlidir.

Ebeveynler, çocuklarını internet üzerinden oynanan sanal kumardan korumak için çeşitli stratejiler ve önlemler geliştirebilirler. Bu önlemler; internet, sanal kumar ile ilgili bilgi sahibi olma, internet erişimi kontrolü, duygusal destek, alternatif aktiviteler sunma ve rol model olma gibi alanları kapsar. Ebeveynler anlayışlı olmalı, çocuklarının dertlerini dinleyebilmeli, internette geçirdikleri vakti azaltabilmek için onlara yönelik eğlenceli ve motive edici etkinlikler planlamalıdırlar. Bunun yanında ailenin iyi bir rol model olabilmesi için hem kendilerinin bağımlılıklardan uzak durması hem de sağlıklı bir yaşam sürme gayreti içinde olmaları gerekir. Aileler bu konuda tutarlı ve olumlu davranışlar sergilemelidirler. Tüm bağımlılıklarda diğer bağımlılık türlerine geçiş ya da birkaçının bir arada görülme riski yüksektir. Araştırmalar, davranışsal bağımlılıkların (örneğin kumar bağımlılığı) bireylerin nöro-biyolojik yapısında benzer değişikliklere ve bu durumun da diğer bağımlılıklara (alkol, uyuşturucu, internet bağımlılığı gibi) yönelime yol açabileceğini göstermektedir. Sanal kumar, özellikle anlık ödül sistemi ile diğer dijital bağımlılıklardan ayrılır. Gençler bu hızlı ödül döngüsünden etkilenerek ‘şansın hemen dönebileceğine` inanabilirler. Oyun bağımlılığı gibi diğer davranışsal bağımlılıklar ise uzun vadeli hedeflere dayalıdır ve kazanımlar ya da ödüller bir süre çaba harcamayı gerektirir. Bir diğer önemli durum ise sanal kumar ‘kayıpların peşinden gitme davranışını içerir. Kumar oynayan gençler, bir kayıp yaşadıklarında bu kaybı telafi etmek için daha fazla kumar oynama eğilimi gösterirler. Bu davranış, finansal kayıpların büyümesine ve kumar oynama süresinin uzamasına neden olabilir. Özellikle sanal âlemin çekiciliği, anonim olarak var olabilmek, gizlilik, çabuk doyuma ulaşabilmek, hayatın ‘katı-sert` gerçeklerinden uzak kalmak algısı gibi durumlar bireylere konforlu alan açar. Her daim erişime sahip olma hâli de bağımlılığı pekiştirir, zamanla bağımlılığı güçlendiren bir araç hâline gelir. Bu yüzden teknoloji çift yönlü etkili bir duruma neden olur.