Prof. Dr. Beyhan Asma

Tüm Yazıları

SİYASET DİLİNİN FELSEFESİ VE MANTIĞI

Siyaset dili, toplumu ikna etmek, harekete geçirmek veya yönetmek amacıyla kullanılan, semboller ve retorikle dolu özel bir iletişim türüdür. Mantıktan ziyade kitlelerin duygularına ve aidiyet duygularına hitap eder. Siyaset dilinin içerdiği siyasi söylem tamamen iletişim amaçlı olup kültür odaklı soyut kavramlarla bezenmiştir. Siyaset söylemleri çok yönlüdür. Siyaset dili, ağırlıklı olarak siyasi bir söylemden oluşan, günlük olaylar, kavramlar, bilgi ve yorum içeren soyut ve karmaşık yapılardan oluşmuş bir dildir. Siyaset dilinde halka daha yakın ve sıcak olabilmek ve resmi, uzun tanımlardan ve terimlerden kaçmak için kullanılan eksiltileli anlatımlar mevcuttur. Halka daha sıcak ve yakın olabilmek için de siyasetçi yer yer popüler delillere yer verebilmektedir. Bazı siyaset bilimcilerine göre, siyaset toplumsallaştırılmak isteniyorsa –ki halk adına siyaset yapma iddiasında olanlar için bu bir zorunluluktur- dilin halkalaştırılması gerekir. Yeni örgütsel yapılanmalarla yeni yaşam tarzlarına, toplumsal modellere doğru yol almak yeni ve temsil kuvvetli bir dille mümkündür ve bu da ezberleri yıkmayı gerektirir. Siyaset dilinin halkalaştırılmasından kastımız, konfederalizm, demokratik sosyal yaşam, kültürel özerklik ve özgürlük, demokrasi ve halkın gereksinim duyduğu daha başka şeylerin argümanlarını halka taşırmak, halkı siyasetin öznesi haline getirecek bir üslup yakalayarak temsili yetin güçlendirilmesidir. Dilin bugün hayatın bilim, felsefe, sanat, siyaset, kültür ve ekonomi gibi her alanında nasıl yönlendirici, şekillendirici bir etkisi olduğu, halk dilbilimcileri tarafından açık bir dille ifade edilmektedir. İletişimin günümüzde daha hızlı ve çok yönlü olması dili çok daha etkin bir konuma getirmiştir. Yapay zekâdan sonra yapay zihniyetten söz edilebilecek bir duruma gelinmiştir. Dil, geleceğin dünyasında da belirleyici ve şekillendirici işlevini sürdürecek gibi görüyor. Siyasetin de bir dili , felsefesi ve mantığı olduğu gerçeği var. Ancak siyasetin dili eylem aracılığı ile konuşur. Açıklığın ve saydamlığın hüküm sürdüğü siyasal ortamda siyasetin dilini anlamakta zorluk yoktur. Bilindiği gibi, Aristoteles'in mantık üzerine yazdığı eserlerin toplamına, onun Bizans dönemindeki izleyicileri, Grekçede alet anlamına gelen “Organon” adını vermişti. Bir bilim olarak mantık, Aristoteles tarafından kurulmuştur. Aristoteles'in mantık anlayışı, gerek İslam dünyasında gerek Batı da yüzyıllar boyunca hâkimiyetini devam ettirmiştir. Yeniçağ'da F.Bacon, Aristoteles mantığına karşı yazdığı kitabı için, “Novum (yeni) Organon” başlığını uygun görmüştü. Yine bilindiği gibi, mantık sözcüğü Arapça olup “konuşma” anlamına gelen ‘nutk'tan türemiştir. ‘Nutuk' sözcüğü de eski Yunanca'da hem “konuşma” hem de “akıl” anlamına gelen ‘logos'un karşılığıdır. Buna göre ‘mantık' (Yunanca ‘logike') “konuşma veya düşünme bilgisi” anlamında kullanılmış olsa gerek. Nitekim öteden beri mantık “doğru düşünme sanatı” veya “doğru düşünme kurallarının bilgisi” diye tanımlana gelmiştir. Mantık, akıl- yürütme, usa-vurma ya da yargılama diye belirleyebileceğimiz bir tür düşünme demektir. Mantıklı düşünmeye, doğru düşünme veya tutarlı düşünme de denilir. Mantıklı düşünmede, fikirlerden yapılan hükümlerden çıkarılan sonuçların tutarlı olması gerekir. Tutarlı düşünme ise akıl yürütmenin akıl ilkeleri denen ilkelere uygun olması ile mümkün olur. Mantık doğru düşünmeyi öğreten ve hakikati bulma kurallarını ortaya koyan bilimdir. Dil ile mantık arasında yakın bir benzerlik ve sıkı bir ilişki vardır. Dilbilgisi hatasız konuşmanın, mantık da doğru düşünmenin kurallarını vermektedir. Dilin lafızlarla olan ilişkisi ne ise mantığın kavramlarla ilişkisi de öyledir. Dildeki anlatım bozukluklarından bir kısmının mantık yanlışları içinde bire bir karşılığı bulunmayabilir. Mantıktaki ifade yanlışları, genel bir şekilde karşılığı olmayan anlatım bozukluklarını içine alır. Belirsizlik ve anlatım bozuklukları, her dilde olabilen ve sosyal yaşantıda iletişimi aksatan dile ilişkin yanlışlardır. Mantık dille çok ilgilidir. Çok defa şekilsel olarak adlandırılsa da, konuşma dilini kullandığı için, mantık işlemlerinde muhtevanın etkisinden pek sıyrılamaz. Doğru düşünmeyi konu olarak alan mantık, doğru düşünmenin ve tutarlı akıl yürütmelerde bulunmasının şartlarını ve kurallarını bildirir. Doğru düşünmek, tabiat ve olaylara uygun düşecek, aklı düzgün çalışan insanlar tarafından kabul edilecek geçerli ve tutarlı sonuçlara varmaktır.
Ana Sayfa
Manşetler
Video
Yenile