AB Stratejik Özerkligini Güçlendirmek Istiyor

Avrupa Birligi (AB) Dis Iliskiler ve Güvenlik Politikasi Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, AB'nin ABD ile iliskilerini birçok alanda gelistirmesi gerektigini ancak çikarlarin her zaman örtüsmeyecegi için ayni zamanda kendi özerkligini güçlendirmesine ihtiyaç duydugunu söyledi.

Borrell, Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu'nun Fransa'nin Strazburg kentinde düzenlenen "AB-ABD iliskilerinin gelecegi" konulu oturumunda konusma yapti.

"Transatlantik iliskiler hayati önemdedir ve yerine baska bir sey konulamaz." diyen Borrell, AB'nin en yakin stratejik ortaginin ABD oldugunu vurguladi.

Borrell, AB'nin artik bu iliskiyi daha güçlü bir temele dayandirmasi gerektigini, Avustralya'nin Fransa ile denizalti anlasmasini iptal etmesi ve sonrasinda Avustralya, ABD, Ingiltere arasinda kurulan "AUKUS" adli ortakligin AB için bir "ikaz" olmasi gerektigini belirtti.

Borrell, "Afganistan'dan çekildikten sonra ABD, önceliklerini nasil düzenleyecegi konusunda dünyaya açik bir mesaj göndermektedir. ABD, Çin ile karsi karsiya gelmektedir ve biz de bu yeni duruma uyum saglamali, dünyada baris ve güvenligi saglamak için üzerimize düsen yükü omuzlamaliyiz." diye konustu.

NATO'nun transatlantik iliskinin ortasinda yer aldigini, AB ile NATO'nun yil sonunda bir ortak bildiri yayinlayacagini aktaran Borrell ancak bazi NATO üyelerinin AB içinde yer almadigini hatirlatti. Borrell, AB-ABD iliskilerinin NATO'dan ayri sekilde de yürüyecegini ifade etti.

ABD ile ticaret ve teknolojide birlikteligi artirmak istediklerini dile getiren Borrell, "Yarinin dünyasi teknolojik gelismelerin etrafinda sekillenecek. Teknolojiye hükmeden gücün de sahibi olacak. Biz Avrupalilar teknolojik kapasitemizi daha hizli gelistirmeliyiz. Bu da ABD ile daha kolay olacaktir." ifadelerini kullandi.

Borrell, bu konuda sanal zeka, yari iletkenler, gümrük tarifeleri, verilerin korunmasi gibi birçok konuda önlerinde büyük zorluklar bulunduguna dikkati çekti.

Borrell, "ABD ile iliskilerimiz özgürlük ve refahimizin en güçlü dayanagidir. Bunu güçlendirmeye devam etmeliyiz ama ayni zamanda kendi özerkligimizi de güçlendirmeliyiz çünkü çikarlarimiz her zaman tam olarak örtüsmeyecektir." dedi.

- AB liderleri de özerkligi konusacak

AB içinde son dönemde özellikle güvenlik ve savunma alanlarinda ABD'ye bagimliligin azaltilmasi ve stratejik özerkligin güçlendirilmesi sikça tartisiliyor.

AB ülkelerinin liderleri, yarinki AB-Bati Balkanlar Zirvesi öncesinde bu aksam yine bu konulari ele alacak. Slovenya'da gayriresmi aksam yemeginde bir araya gelecek liderler Afganistan, AUKUS ve Çin-AB iliskilerini görüsecek.

AB yönetimi ve bazi AB ülkeleri, ABD'nin Afganistan'dan çekilmeden önce kendileriyle yeterince istisare etmedigini düsünüyor. Çekilmede ABD'nin lojistik altyapisina bagimliligin kendini gösterdigini dile getiren AB yöneticileri, Afganistan'da olup bitenin "AB'nin gözünü açmasi" gerektigini söylüyor.

Son olarak Avustralya'nin Fransa ile milyarlarca dolarlik denizalti anlasmasini iptal ederek ABD ve Ingiltere ile kurulan "AUKUS" adli ortakliga girmesi AB'nin tepkisini çekti.

Birçok AB üyesi Fransa ile dayanisma içinde oldugunu belirtirken AB içinde bu gibi olaylarin Avrupa'nin dünyadaki konumunu belirlemesi, kendi özerkligini güçlendirmesi için vesile olmasi gerektigi yorumlari yapildi.