HÜRMÜZ KRİZİ
Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı, savaş öncesinde küresel ekonominin can damarlarından biriydi. Ancak ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan süreçte, Tahran yönetimi boğaz üzerindeki kontrolünü artırdı ve petrol tankerlerinin geçişi büyük ölçüde durma noktasına geldi.
İRAN ADALARI 'UÇAK GEMİLERİNE' DÖNÜŞTÜRDÜ
WSJ'ye göre bu kontrolün arkasında, İran'ın boğaz çevresine yaydığı stratejik ada ağı bulunuyor.
Tahran yönetimi, aralarında Hark Adası, Keşm Adası ve Ebu Musa gibi noktaların da olduğu yaklaşık 19 adayı adeta 'sabit uçak gemilerine' dönüştürdü.
Bu adalarda radar sistemleri, hava pistleri, füze bataryaları ve deniz unsurları konuşlandırılmış durumda.
.png)
ADALAR ABD VE İSRAİL'İN HEDEFİNDE
Kronolojik olarak bakıldığında, ABD'li ve İsrailli yetkililer savaşın başında İran'ın askeri kapasitesini hedef alan hava saldırıları düzenledi. Bu saldırıların önemli hedeflerinden biri, İran ekonomisinin kalbi sayılan Hark Adası oldu.
İran'ın petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90'ını gerçekleştirdiği bu ada vuruldu ancak enerji tesisleri büyük ölçüde ayakta kaldı ve tanker yüklemeleri devam etti.
Savaşın ilerleyen aşamasında ise dikkatler, doğrudan boğaz üzerindeki kontrol noktalarına çevrildi. Özellikle Larak Adası ve Keşm hattı, gemi trafiğinin izlenmesi ve yönlendirilmesinde kritik rol oynuyor.
ADALAR ÜZERİNDEKİ KONTROL İRAN'A STRATEJİK AVANTAJ SAĞLIYOR
Analistlere göre İran, bu bölgede gemi geçişlerini denetleyen bir sistem kurarak bazı tankerlerden geçiş için ücret talep etmeye başladı.
Denizcilik verileri de bu değişimi doğruluyor. Savaş öncesinde gemiler daha çok Umman kıyılarına yakın rotaları kullanırken, İran'ın artan baskısı nedeniyle artık Tahran kontrolündeki dar koridorlardan geçmek zorunda kalıyor.
Bu durum, İran'ın fiilen boğaz üzerinde 'kapı bekçisi' rolü üstlendiği yorumlarına yol açıyor.
Tarihi arka plan da bu kontrolün nasıl kurulduğunu gösteriyor. 1971 yılında, Ebu Musa ve Tunb adalarına asker çıkaran İran, o dönemden bu yana bölgedeki hakimiyetini kademeli olarak güçlendirdi.
Bugün bu adalar, boğazdaki dar geçiş hatlarının tam ortasında yer alarak stratejik önemini koruyor.
HÜRMÜZ YENİDEN AÇILABİLECEK Mİ?
WSJ analizine göre, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması savaşın bir sonraki kritik aşaması olacak. Ancak bu ya diplomatik bir anlaşmayla ya da askeri bir operasyonla mümkün olabilir.
ABD'nin bölgeye amfibi çıkarma kapasitesine sahip birlikler sevk etmesi, bazı adaların kontrol altına alınmasının gündemde olabileceğine işaret ediyor.



















