ATB Baskani Çandir, Subat Ayi Tarim-GFE'yi Degerlendirdi
Antalya Ticaret Borsasi (ATB) ve Antalya Tarim Konseyi (ATAK) Yönetim Kurulu Baskani Ali Çandir, Türkiye Istatistik Kurumu (TÜIK) tarafindan açiklanan 2024 yili Subat ayi Tarim Girdi Fiyat Endeksi’ni (Tarim-GFE) degerlendirdi. Tarim-GFE’nin Subat ayinda aylik yüzde 3,59 ilan edildigini belirten Çandir, “Bu rakam, endeksin ölçülmeye basladigi 2015 yilindan itibaren Subat aylari ortalamasinin (1,77) yüzde 103 üzerinde olmustur” dedi. Tarim-GFE’nin Subat’ta yillik yüzde 49,92 ilan edildigini kaydeden Çandir, “Bu yillik rakam, son 9 yilin Subat aylari ortalamasinin (31,12) yüzde 60 üzerinde gerçeklesti. Açiklanan tarimsal girdi fiyatlari enflasyonu, aylik ve yillik olarak ortalamalarin üzerinde oldu” dedi
“Veterinerlik hizmetleri aylikta düstü, yillikta artti”
Subat ayi Tarim-GFE’nin alt kalemlerine bakildiginda, tarimda kullanilan mal ve hizmetlerin fiyatlarinda aylikta yüzde 3,63 ve yillikta ise yüzde 46,51’lik artis ilan edildigini belirten Çandir, “Subat aylari itibariyle aylikta 2022 yilindan ve yillikta ise 2022 ve 2023 yillarindan sonraki en yüksek degerler olmustur” dedi.
Çandir, Subat’ta aylik tohumda yüzde 5,55, enerjide yüzde 5,76, gübrede yüzde 3,58, ilaçta yüzde 2,73, veteriner hizmetlerinde yüzde -0,41, yemde yüzde 2,41 ve diger kalemlerde ise yüzde 5,85’lik degisime dikkat çekerken, yillikta tohumda yüzde 53,37, enerjide yüzde 61,36, gübrede yüzde 24,25, ilaçta yüzde 21,33, veteriner hizmetlerinde yüzde 164,78, yemde yüzde 36,81 ve diger kalemlerde ise yüzde 90,16’lik artis oldugunu kaydetti.
Çandir, tarimsal yatirima katki saglayan mal ve hizmetlerin fiyatlarinda ise aylik yüzde 3,34 ve yillik yüzde 75,27’lik artis ilan edildigini bildirdi.
Baskan Çandir, “Veterinerlik hizmetleri son 6 aydir ciddi bir artis göstermekteydi. Subat ayinda bu artis egilimi, yüzde -0,41 ile ilk kez düsüs göstermistir. Subat ayindaki bu düsüse ragmen yillik veterinerlik hizmetleri artisi yüzde 164,78 ile rekor düzeyde yüksek seyretmeye devam etmistir. Diger bir dikkat çekici durum, diger kalemindeki aylik yüzde 5,85’lik artisa karsilik yillik olarak yüzde 90,16 gibi nispi yüksek düzeyini devam ettirmesi olmustur” degerlendirmesinde bulundu.
“Üretici fiyatlarinin altinda”
TÜIK tarafindan Subat ayi tarimsal üretici fiyat endeksi Tarim-ÜFE’nin aylik yüzde 7,18, yillik yüzde 58,29 ilan edildigini belirten Çandir, “Tarimsal faaliyetlerde bulunanlar açisindan son bir yillik egilim, üretici aleyhine seyretmisken Subat ayindaki aylik ve yillik girdi maliyetleri artisi, üretici fiyatlarinin altinda seyretmistir. Üretici lehindeki bu aylik ve yillik seyrin önümüzdeki aylarda devam etmesi, üreticiler için önem arz etmektedir. Böylece üretici kesimin birikmis zararlarinin azalmasina katki saglayacaktir” dedi.
Tarim sektörünü dolayli olarak etkileyen yurt içi ve yurt disi üretici enflasyonlarini da degerlendiren Çandir, yurt disi üretici enflasyonu YD-ÜFE’nin Subat’ta aylik yüzde 2,38, yillikta yüzde 62,38 arttigini, yurt içi üretici enflasyonu YI-ÜFE’nin de aylik yüzde 3,74, yillik yüzde 47,29 gibi yüksek oranda arttigini kaydetti.
Çandir, “Üretici düzeyindeki gida kalemi ise aylik yüzde 6 ve yillik ise yüzde 62,79 artmisti. Bu durum, Subat ayinda da tarima dayali imalat sanayiindeki enflasyonun, tarimdan daha yüksek seyrettigini göstermektedir” dedi.
Subat ayinda üretici kesimdeki bu enflasyonlara karsilik tüketici enflasyonu TÜFE’nin aylik yüzde 4,53, yillik yüzde 67,07 arttigina isaret eden Baskan Ali Çandir, tüketici gida enflasyonunun Subat ayinda aylik yüzde 8,25 ve yillik yüzde 71,12 olarak ilan edildigini belirtti.
Çandir, “Islenmemis gida enflasyonu ise Subat’ta aylik yüzde 9,30 ve yillik yüzde 84,41 düzeyinde ilan edilmisti. Yas meyve sebze enflasyonu ise aylik yüzde 13,74 ve yillik 76,75 artis olarak ilan edilmisti. Tüketici taraftaki bu rakamlar, üreticinin maruz kaldigi enflasyonun üzerinde bir tüketici enflasyonu oldugunu göstermektedir” degerlendirmesinde bulundu.
