E-Scooterlar Nasil Hayatimiza Girdi?

TOLGA YANIK-ZEYNEP ÖZTÜRK - Mikro mobilitenin yeni araci elektrikli scooterlar (e-scooter), hizli ve pratik kullanimiyla özellikle trafigin yogun oldugu büyüksehirlerde kullanicilardan yogun ilgi görüyor.

Büyüksehirlerdeki trafik sikisikligi ulasimda yeni arayislari da beraberinde getiriyor. E-scooterlar, pil teknolojisinin de gelismesiyle birlikte günlük hayata hizli bir giris yapti. Iki tekerlekli bu araçlarla kisa mesafelerde yapilan sürüsler, sifir karbon salinimi ile pratik oldugu kadar çevreci bir nitelik de tasiyor.

Uzmanlara göre, e-scooterlarin toplu tasimayla entegre edilmesi, insanlarin toplu tasimaya olan ilgisini de artiriyor. Hollanda merkezli mobilite profesyonelleri platformu Intertraffic'in sitesinde yer alan bilgiye göre, mikro mobilite yolculuklarinin 4'te 1'i büyük toplu tasima merkezlerinde basliyor ve bitiyor. Mikro mobilite araçlari araciligiyla insanlarin evlerinden toplu tasimaya hizli ve pratik ulasmasi, toplu tasima kullanimini olumlu etkiliyor.

- "Salginla birlikte scootera egilim artmaya basladi"

BinBin Scooters Üst Yöneticisi (CEO) Kadir Can Abdik, konuya iliskin AA muhabirine yaptigi açiklamada, e-scooterlarin hayata 2017 yilinda ABD'de girdigini belirterek, "2,5 seneyi askin süredir Türkiye'de e-scooter firmalari faaliyet gösteriyor. Sürdürülebilir bir ulasim araci olarak çikti ve su an öyle devam ediyor. Eglenceli bir ulasim araci olarak nitelendirebiliriz." diye konustu.

"Ginger"larin zamaninda çok yüksek fiyatlarla piyasaya girdigini, ancak zaman ilerledikçe ve maliyetler düstükçe durumun e-scooterlara kadar geldigini anlatan Abdik, sunlari kaydetti:

"Kullanim 17'den 65 yasina kadar devam ediyor. 27 yas ortalamamiz var. Zaman geçtikçe yas ortalamasi yukariya dogru çikiyor. Su an yas ortalamasinin 27 olmasinin sebebi çok yeni bir sektör. Gençler hemen adapte olabiliyor, telefonuna indirip sürüse baslayabiliyor.

Ilk olarak hizmet vermeye üniversitelerde basladik. Ögrenciler, bu araçlari sinavlar, dersler arasinda bir aktivite olarak sevdiler. Pandeminin hayatimiza girmesiyle sokaklara inmeyi tercih ettik. Fatih'te, Üsküdar'da, Istanbul Havalimani'nda faaliyete basladik. Salginla birlikte insanlar toplu tasimaya binmek istemedi ve aliskanliklari degismeye basladi. Bununla birlikte scootera olan egilim artmaya basladi. Öte yandan, tekil ulasimin pahali olmasi da ilgiyi artirdi. En uygun, en çevreci ulasim araci olarak da scooterlar öne çikiyor."

- "Türkiye, e-scooter alaninda dünyayi kiskandiriyor"

Abdik, Türkiye'nin e-scooter alaninda dünyayi kiskandirdigini ve sektörün hizlica regüle edildigini ifade etti.

Bu regülasyonlarin; "kaç yasindakiler scooter kullanabilir", "nereye parkedilmesi gerekiyor", "etrafta kaç tane scooter olmasi gerekiyor" gibi konulari kapsadigina isaret eden Abdik, "Örnegin, Kiz Kulesi'nin oldugu yere 500 tane scooter koyarsaniz, Kule bütün güzel algisini kaybeder, yürüyecek yer bulunmaz. Bu nedenle, tüm konular regüle edildi, ilgili Bakanliklar tarafindan hazirlandi ve belediyelere devredildi. Belediyeler de basvuran lisansli firmalara, esit bir sekilde lisans dagitmaya basladi. Istanbul'da 12 firma su anda lisansli olarak basvurusunu tamamladi." dedi.

Abdik, scooterlarin diger araçlara göre daha tehlikeli oldugunun söylenemeyecegini belirterek, sunlari kaydetti:

"25 kilometre hizi geçmeyen bir scooterin araçlara göre daha tehlikeli olmasi mümkün degil. 1900'lü yillarin baslarinda, su anki yollar araçlara göre dizayn edildi. Bu yavas yavas evrilmeye baslayacak. Yollar bu paylasimli araçlara göre tasarlanmaya basladi. Japonya'da bunun denemeleri basladi ve bazi seritler otonom araçlara ayrildi. Kaza oranlari çok düsük. Yüzde 1'in çok altinda. Sigorta konusunda çok hassasiz. Kaza yapan yolcularimizin bütün masraflarini, anlasmali sigorta firmasi üçüncü sahislara kadar karsiliyor. Dar alan ve nüfusu fazla sehirler pilot bölgeler için en uygun sehirler. Istanbul bunun için çok uygundu ve denedik, gayet güzel sonuçlar aldik. Istanbul'da basladik, Konya, Eskisehir, Kayseri, Antalya, Samsun'da sürdürdük. Izmir ve Adana açilislarimiz olacak."

- "Insanlar ulasimini e-scootera evirdi"

Almanya'da ortalama bir aracin günde 26 kilometre yol yaptigini hatirlatan Abdik, "Bizim ortalama ulasimimiz günlük 12 kilometrelerde. Kisa mesafede çok yüksek bir rakam diyebiliriz. Insanlar ulasimini scootera evirdi. Gayemiz, ulasimimiza bir çözüm olmak, trafigi azaltmak ve çevreci olmak. Bütün sehirlere en kisa sürede gitmeyi planliyoruz. Ayrica, Avrupa'ya geçerek ülkemizi gururlandirmayi da hedefliyoruz." ifadelerini kullandi.

Abdik, e-scooterlarin yönetilmesini saglayan yazilimi kendi ekipleriyle yerli olarak gelistirdiklerini aktararak, sözlerini söyle tamamladi:

"Yazilim her an yasadigi için, ona dokunmak gerekiyor. Ekibimizle, ihtiyaçlara göre degisiklikler yapabiliyoruz. Araçlarin sarj süreciyle ilgili olarak, ilk faaliyete basladigimizda; 'sokaga dagit', 'minibüsü yolla, sokaktan toplasin, depoya götürsün', 'sarj olsun ve tekrar sahaya gitsin' seklinde çok zor bir operasyonel süreci vardi. Simdi bu süreç, sektör gelistikçe batarya degistirme modeline dogru kaydi. Depolarimizda sarj olmus bataryalarimizi, sarji bitmis scooterlara götürüp degistirerek faaliyete sokuyoruz."

- PTT, gönderileri trafige takilmadan daha hizli teslim ediyor

Öte yandan e-scooterlar, operasyonlarini gelistirmek isteyen sirketler tarafindan da tercih ediliyor.

PTT'de Posta Dagiticisi olarak görev yapan Ender Sakal da yaklasik 4 aydir e-scooterlari kullandiklarini belirterek, "Öncellikle gaz salinimi olmadigi için dogaya çok faydali. Bizim için de zamandan tasarruf sagliyor. Günde kilometrelerce yol yürüdügümüz için zaman kaybi yasiyorduk ve müsteriler daha fazla beklemek zorunda kaliyordu. Bu araçlar sayesinde trafige takilmiyoruz ve hizli bir sekilde teslimat yapabiliyoruz. Bizi gördükleri zaman insanlarin tepkileri çok hos. PTT'nin teknolojiyi takip etmesi onlarin da dikkatini çekiyor ve olumlu tepkiler aliyoruz." diye konustu.

PTT Posta Dagiticisi Münüre Arican da scooterlari olmadan önce servislerle teslimata çiktiklarini ve grubu takip etmek zorunda kaldiklarini aktararak, "Trafik sorunlari oluyordu. Bu araçlarla kendi postamizi ayarlayip, trafige takilmadan rahat ve hizli bir sekilde gönderi teslimati yapabiliyoruz. Çok iyi tepkiler aliyoruz ve bu bizi mutlu ediyor. Banka kartlari, pasaportlar, kimlikler gibi acil gitmesi gereken gönderiler oldugunda rahat ve hizli bir sekilde götürdügümüzde, insanlarin olumlu görüsleriyle karsilasiyoruz. Birçok gönderiyi gününden önce teslim ediyoruz." degerlendirmesinde bulundu.