Kaçak Kazidan Tarih Fiskirdi

Izmir Il Emniyet Müdürlügü Kaçakçilik Suçlariyla Mücadele Subesi Kültür ve Tabiat Varliklari Kaçakçiligi Büro Amirligi ekipleri, Agora Ören Yeri ve tarihi Kemeralti Çarsisi’nin yakinlarinda, araçlarin giremedigi dar sokaklar arasinda bulunan bir ikametin bahçesinde kaçak kazi yapildigi bilgisi üzerine çalisma baslatmis, yaklasik bir ay süren teknik ve fiziki takibin ardindan ekipler, bir ay önce adrese operasyon düzenlemisti. Tünel kazarak yerin yaklasik 10 metre altindaki tarihi kalintilari çikarmaya çalistiklari belirlenen 3 kisi yakalanirken, baskinin ardindan polis ekiplerinin bilgilendirmesi üzerine Izmir Arkeoloji Müzesi uzmanlari bölgede inceleme yapmisti. Incelemelerde, bir kuyudan merdivenle inilen bölgede, erken Roma dönemine ait 2 bin yillik mozaik ve Roma villasinin bazi kalintilari tespit edildi. Romali bir zengine ait oldugu degerlendirilen Roma villasinda, ellerinde horoz olan iki Eros figürünün yer aldigi mozaigin bir benzerinin daha bilimsel kazi çalismalariyla ortaya çikmasi bekleniyor. Kaçak kazi sonrasi gün yüzüne çikan Roma villasi hakkinda konusan Izmir Arkeoloji Müzesi Müdürü Hünkar Keser, “Bu alanda kamulastirma yapilirsa ve üzerindeki tescilli olmayan niteliksiz yapilar yikilirsa bilimsel arkeolojik kazilar yapilabilir ve villanin tamami açiga çikarilabilir. Ilk asamada alanin konservasyonunu yapacagiz. Bu sekilde kalmasini saglamak zorundayiz. Daha sonra kaçak kazi çukurlarini dolduracagiz. Hukuki süreç ve korumayla ilgili süreçlerimiz tamamlandiginda ancak o zaman burada bilimsel kazilara baslayabiliriz” diye konustu.



“Sivil mimarlik alanina iliskin çok önemli bilgiler veriyor”

Kaçak kazi sonucu ortaya çikan alanin bir Roma villasi oldugunu belirten Keser, “Bizim açimizdan buradaki önemli kisim, bölgenin sivil mimarlik alnina iliskin çok önemli bilgiler veriyor olmasi. Burada iki katli bir villa söz konusu. Bir avluya sahip ve avlu etrafinda odalarin olmasi gerekiyor. Alt katta mutfak, salon, yemek odasi ve diger odalar, üst katta da yatak odasi ve benzeri odalarin olmasi gerekiyor. Yasam, tamamen avlu etrafinda dönüyor. Disa açilan pencereleri yok. Isigi, günesi ve suyu toplayip bütün yasam gereçlerini burada sagliyorlar. Tabanda çok güzel bir mozaik var. Iki Eros’un horoz tuttugu ve horoz dövüslerine hazirlik sahnesi betimlenmis. Çok renkli bir mozaik. Inceledigimizde, mimarisi düzgün bir sütün görüyoruz. Hemen arkasinda da su künkü görüyoruz. Bu su künklerinde temiz ve pis su giderleri ayrica kullaniliyor. Çogu zaman da dönemin isitma sistemine iliskin veriler de veriyor. Ciddi bir arastirma yapilirsa alttan isitma sistemlerine buradan rastlayabiliriz” bilgisini verdi. Keser, bulunan kalintilarin bölgenin sivil yerlesimine iliskin ilk bulgular oldugunu, bu sayede dönemin sivil yasamina iliskin bilgilerin bu Roma villasindan alinabilecegini belirtti.



2. derece sit alani oldu

Öte yandan, yasamin günümüzde de devam ettigi bölge, Roma villasi bulunmadan önce 3. derece arkeolojik sit alaniydi. Ancak kaçak kazilar sonucu alanin tespit edilmesiyle birlikte Izmir 1. Numarali Kültür Varliklarini Bölge Kurulu, alani 2. derece arkeolojik sit alani ilan etti. Kaçak kazi sirasinda alana zarar verildigini dile getiren Keser, “Yapinin bir kismini tepeden delip girmisler. Yetmemis, tabanin da altina inmisler. Aslinda bu tabanin altinda o döneme iliskin yeni bir yapi beklemiyoruz ama alt tabakada farkli bir iz de olabilir” sözlerine yer verdi.

Su çikarmak için kazmislardi

Polis ekipleri, kaçak kazi olayiyla ilgili ev sahibi A.E., kiraci M.Ç. ve H.S.’yi ifadelerini almak üzere emniyete götürmüs, süphelilerin emniyetteki ilk ifadelerinde, su çikarmak için evin bahçesinde sondaj yaptiklari sirada is makinesinin belli seviyeden sonra ilerlemedigini fark ettiklerini, bunun üzerine kazma kürekle kuyuyu kazdiklarinda kalintilari bulduklarini söyledikleri ögrenilmisti.