'Neodimyum-Demir-Bor' Miknatislar Türkiye'de Laboratuvarda Üretildi

GÖKSEL CÜNEYT IGDE - Elektronik cihazlarda yaygin kullanilan "Neodimyum-Demir-Bor (NdFeB)" miknatislarin "sicak preslenmis - izotropik" türü Türkiye'de laboratuvar ortaminda Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesinde (SBTÜ) üretildi.

SBTÜ Mühendislik ve Doga Bilimleri Fakültesi Temel Bilimler Bölümü Ögretim Üyesi Prof. Dr. Muhammet Fatih Kiliçaslan, 2 yil önce Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Arastirma Kurumunun (TÜBITAK) destegiyle elektrik motorlarindan cep telefonlarina, televizyonlardan bilgisayar ve insansiz hava araçlarina kadar elektronik cihazlarin yapiminda kullanilan NdFeB miknatislarin yerli imkanlarla üretilmesi için proje gelistirdi.

SBTÜ Rektörü Prof. Dr. Mehmet Kul, AA muhabirine, uzun süren çalismalar sonucunda tamamen yerli cihazlarla laboratuvar ortaminda söz konusun miknatislarin "sicak preslenmis - izotropik" çesidini üretmeyi basardiklarini söyledi.

Projenin, Nadir Toprak Elementleri Arastirma Enstitüsünün (NATEN) ilgisini çekmeyi basardigini aktaran Kul, enstitünün miknatislarin endüstriyel boyutta üretilmesi için çalismayi fonlamak istediklerini aktardi.

- Yillik 25 milyar dolarlik pazardan Türkiye'nin de pay almasi hedefleniyor

Projeyi üniversitenin Sivas Organize Sanayi Bölgesindeki hizli katilastirma laboratuvarinda ekibiyle hayata geçiren Kiliçaslan ise söz konusu miknatislarin önemine dikkati çekerek, su degerlendirmede bulundu:

"Bu miknatislar, elektrik motorlarindan cep telefonlarina, TV'lerden bilgisayarlara hatta drone'lara kadar hemen her elektronik aygitta kullanilmaktadir. Hali hazirda küresel ölçekte yillik 25 milyar dolarlik bir pazar söz konusu olup bu pazarin çok yakin zamanda 30 milyar dolari bulmasi bekleniyor. Türkiye, bu devasa pazardan hemen hemen hiçbir pay almamaktadir. Dolasiyla buradaki amacimiz, günümüz teknolojisi açisindan son derece hayati önemde olan bu ürünü tamamen yerlilestirmek, hatta mevcut olanlardan daha iyi miknatislar gelistirmektir."

Miknatisin gelistirilebilmesi için gereken alt yapiyi da tamamen yerli imkanlarla olusturduklarini vurgulayan Kiliçaslan, "Bunun için öncelikle bir vakum indüksiyon ergitme sistemi, daha sonra vakum melt spinner cihazi, son asamada ise vakum sicak pres cihazini tamamen kendimiz tasarladik ve hepsini Türkiye'de ürettirdik. Böylece 300-400 bin avroluk bir yatirim gerekirken, bunu 35-40 bin avro maliyetle tamamlamis olduk." dedi.

Kiliçaslan, miknatisi olusturan hammaddenin temini noktasinda da çalisma yaptiklarini dile getirerek, "Bu tür miknatislarin hammaddesi yurt disindan karsilaniyor. Dolayisiyla miknatisi daha düsük bir maliyetle üretebilmek için atik miknatislari degerlendirdik. Önce bu miknatislari geri dönüstürdük. Daha sonra bu geri dönüstürdügümüz hammaddeyi kendi gelistirdigimiz miknatista da kullandik. Ürettigimiz miknatisin bilesiminin yaklasik yüzde 30'unu geri dönüsümden sagliyoruz. Bu da çok ciddi maliyet düsürücü bir çözüm olarak öne çikiyor." ifadesini kullandi.