Seri Imalat Baglamada Kaliteyi Bozuyor
Usak’in Banaz ilçesinde yasayan Zeki Er, 20 yasinda basladigi baglama imalat ve tamirine 44 senedir devam ediyor. En kaliteli baglamalarin elle yapilanlar olduguna dikkat çeken Er, “Bizde seri imalat yok, bizde her sey el isçiligi. Seri imalat oldugu zaman isin kalitesi biraz bozuluyor” dedi.
1957 senesinde Usak’in Banaz ilçesinde dünyaya gelen Zeki Er, okudugu endüstri meslek lisesinden mezun olduktan sonra abisiyle birlikte 1977 senesinde açtigi dükkanda baglama satmaya basladi.
Izmir’den satmak için hazir olarak getirdikleri baglamalarda sik sik arizalar çikmasi üzerine edinilen tecrübelerin ardindan baglamalarin satisiyla birlikte tamiratina da basladi.
4 sene Izmir’den getirilen baglamalar üzerinde tamirat çalismasi yaptiktan sonra satisini gerçeklestiren Er, 1981 senesinde ise Izmir’den baglama almayi birakarak kendi el yapimi baglama satisina basladi.
Tamirle ise basladigini animsatan Zeki Er, “1977 senesinde bu ise basladim. Abimle birlikte bir baglama dükkani açtik, sazlarimizi Izmir’den hazir getirtiyorduk ama getirdigimiz sazlarin da çogu arizali çikiyordu. Geri iade etme sansimiz olmadigi için kendi sazlarimizi tamir ederek basladik. Sonrasinda da es, dost, tanidiklarin sazlarini tamir etmeye basladik ve bu sekilde devam ettik” seklinde konustu.
“Seri imalatta kalite bozuluyor”
Bir fiil yetistirdigi çirak olmadigini sözlerine ekleyen Zeki Er, yardim isteyen vatandaslara elinden geldigince destek verdigini de belirtti.
Yapilan isin iyice ticarete dökülmesiyle birlikte seri imalata geçilen baglamalarda kalitenin azaldigini dile getiren Er, kendilerinde ise her seyin el isçiligi olduguna dikkat çekti. Baglama yapma tekniginden de bahseden Er, kendisine has taktikle herkesin tam tersi seklinde çalistigini söyledi.
Zeki Er, “Bu is iyice ticarete döküldü. Bizim de yasimiz artik yerini buldu. Biz artik tecrübemizle her seyin saglamligi diyoruz, görünüm ikinci planda diyoruz. Eskiden bildigimiz tekniklerin üzerine yenisini koyarak yapiyoruz. Bizde seri imalat yok, bizde her sey el isçiligi. Seri imalat oldugu zaman isin kalitesi biraz bozuluyor. Örnegin Izmir sazlarinin yüzde 90’i seri imalat. Bunlar da sazin maliyetini düsürmek için ellerinden geleni yapiyorlar. Örnek olarak da son zamanlarda çakma sap dedigimiz kavalye geçme olayi var. Benim de hiç tavsiye etmedigim bir olay. Benim sistemim digerlerinden çok farkli. Herkes önce teknigi çeker, sonrasinda sapi takar. Ben önce sap hazirlayarak tam tersini yapiyorum. Bu sekilde teknigi sapa çekerek herkesin tam tersini yapiyorum” ifadelerini kullandi.
Kisa sap, uzun sap, elektro saz gibi her türlü baglama imalati yaptigini söyleyen 66 yasindaki baglama ustasi, Türkiye’de bulunan agaçlardan baglama için en uygun agacin dut agaci oldugunu da ifade ederek baglama imalatinin yapim asamalarini anlatti.
