TBMM Dijital Mecralar Komisyonu Toplandi

Cumhurbaskanligi Dijital Dönüsüm Ofisi Baskani Ali Taha Koç, e-Devlet'e giris sayisinin 2019 yilinda 1,1 milyar oldugunu belirterek "Geçen sene 2,3 milyar kez, bu sene de Kasim ayina kadar 2,7 milyar ve sene sonuna kadar da 3 milyari bulabilir. Vatandaslarimiz evlerinden 3 milyar kez kamu hizmetlerini alabilir oldular." dedi.

TBMM Dijital Mecralar Komisyonu, AK Parti Hatay Milletvekili Hüseyin Yayman baskanliginda toplandi.

Komisyon, Koç ve Sosyal Medya ve Dijital Güvenlik Egitim Arastirma Merkezi Baskani Prof. Dr. Levent Eraslan'in "Dijital Dönüsüm ve Dijital Gelecek Sunumu" baslikli sunumlarini dinledi.

Yayman, en çok çalisan komisyonlardan biri olduklarini aktararak dijital dünyadaki degisimin kendilerini yogun çalismaya sevk ettigini kaydetti.

Kovid-19 salgininin dijital dönüsümü hizlandirdigina dikkati çeken Yayman, "Küresellesme olgusunun hizlanmasi devlet-vatandas iliskisini radikal bir biçimde degistirdi." dedi. Yayman, sosyal platformlarin Berlin, Londra'da hangi normlara uyuyorlarsa Türkiye'de de ayni normlara uymasi gerektigini söyledi.

- "Internette 7 saat 57 dakika geçiriyoruz"

Koç, sunumunda Türkiye'de günlük internet kullaniminin 7 saat 57 dakika oldugunu belirtti. Vatandaslarin günlük uyudugu süre kadar internette vakit geçirdigine dikkati çeken Koç, Türk halkinin internette dünya ortalamasindan 1 saat fazla vakit geçirdigini söyledi.

Koç, e-Devlet uygulamalari ile ilgili de bilgi vererek "2008'te açildi e-Devlet, 22 hizmetle baslamistik. Bugün geldigimizde 836 kurumun 6 bin 116 hizmetinin e-Devlet'te oldugunu söyleyebiliriz. Hedefimiz bütün hizmetlerimizi dijital yapmak, hizmet kapsaminin genisletilmesi ve bütünlesik hizmet dedigimiz bir konsepte dogru gidiyoruz." diye konustu.

e-Devlet uygulamalarinin kullanim oranlarini da aktaran Koç, sunlari kaydetti:

"16 yas üzeri vatandaslarimizin yüzde 88'i e-Devlet kapisini kullaniyor. Yas araliklarina göre da bakiyoruz 16-29 yas arasinda nüfusun yüzde 80'i, 30-44 yas araliginda yüzde 97 oraninda kullaniyor. 45-64 arasi nüfusumuzun yüzde 92'i kullaniyor. Biz farkina vardik ki 65 yas üzeri vatandaslarimizin e-Devlet kapisini çok kullanmadigini fark ettik. Yeni bir proje baslattik. 65 yas üzeri ve e-Devlet'i hiç kullanmamissa biz evlerine gidiyoruz ve sifreyi veriyoruz. Vatandaslarimizin hem evlerinden çikmamalarini sagliyoruz yarim saatlik gibi bir sürede dijital teknolojileri kullanma egitimi veriyoruz. Su ana kadar basvuran vatandaslarimizdan 42 bin kisiye e-Devlet hizmeti vermis olduk. Amacimiz 65 yas üzeri vatandaslarimizin bu hizmeti kullanmasini saglamak."

Koç, yapilan memnuniyet anketinde yüzde 95 oraninda bir memnuniyetin ortaya çiktigini vurguladi.

e-Devlet'e 2008 yilinda giris rakamlarinin 5 bin oldugunu ifade eden Koç, "2019 yilinda 1,1 milyar, geçen sene 2,3 milyar kez, bu sene de kasim ayina kadar 2,7 milyar ve sene sonuna kadar da 3 milyari bulabilir. Vatandaslarimiz evlerinden 3 milyar kez kamu hizmetlerini alabilir oldular." dedi. Koç, bunun çok büyük ekonomik katki oldugunun da altini çizdi.

Koç, BM'nin e-Devlet gelismis endeksi siralamasinda 2020 yilinda Türkiye'nin 193 ülke arasinda 22. sirada ve vatandaslarin e-Katilim endeksi siralamasinda da 23. sirada oldugunu bildirdi.

-"Yapay zeka küresel ekonomiye 15 trilyon dolar katki saglayacak"

Yapay zekaya iliskin degerlendirmelerde de bulunan Koç, "Yapay zeka, 2030 yilinda küresel ekonomiye 15 trilyon dolarlik ilave büyüme saglayacagi öngörülüyor. Önümüzdeki 5 yil içerisinde kullanilan tüm kurumsal yazilimlarin hepsinde mutlaka yapay zeka yer alacak." diye konustu.

Koç, yapay zekanin bir tercih olmaktan çikacagina dikkati çekerek "Ulusal Yapay Zeka Stratejisi"nin hazirlandigini animsatti.

Türkiye'nin 2025 hedefinde, yapay zekanin GSMH'ye katkisinin yüzde 5'e çikarilmasi ve 50 bin yapay zeka uzmaninin yetistirilmesinin oldugunu vurgulayan Koç, bu alanda ilk 20 ülke arasina girilmesinin hedeflendigini kaydetti.

-Türk Beyin Projesi'ni anlatti

Koç, yapay zeka ile ilgili Gazi Üniversitesi ile "Türk Beyin Projesi"ni hayata geçirdiklerini belirterek sözlerini söyle sürdürdü:

"Bu projede MR verilerini toplayarak, yapay zeka ile destekleyerek karar destek sistemi olusturduk. OECD ülkelerinde her yil bin kisiye 52 MR çekiliyor. Türkiye'de her bin kisi için 119 MR çekiliyor. Gazi Üniversitesi ile proje gerçeklestirdik, amaci saglik personelimizin yerini almak degil, onlarin islerini kolaylastirmak. Çekilen MR'lardan olusan verilerle bir yapay zeka ile anomalileri çok hizli sekilde belirleyen bir sistem kurabilmekti. Bu sistemimiz aktif olarak çalisiyor. Sistem söyle çalisiyor, geçen gece saat 02.00'de bir vatandasimizin beyin MR'i çekildi, taksiye biner binmez sistem alarm verdigi için doktorumuz aradi, acile aldik. Evinde olsaydi saglik problemleri yasayacagi söylendi."

Koç, saglik alaninda yapay zekanin sadece "karar destek sistemi" oldugunu söyledi.

- Siber saldirilar nasil yapilir?

Savastan daha önemli bir riskin siber saldiri oldugunu vurgulayan Koç, "Kara, hava, deniz ve uzaydan sonra besinci savas ortaminin siber uzay oldugu anlamina geliyor. Üstelik bu yeni savas ortaminda kilometrelerce uzaktan, daha az riskle, daha kisa zamanda daha fazla saldiri yapmak mümkün." dedi.

Koç milletvekillerinin siber saldirilarin nasil yapildigi yolundaki sorusunu da söyle cevaplandirdi:

"Siber saldirilarin yüzde 85'i insan kaynaklidir. Öncelikle bir kurumu ele geçirmek istiyorsaniz, o kurumun çalisanlarindan bir tanesinin kullanici adi, sifresini ele geçiriyorsunuz. Önce bilgi toplarsiniz, o bilgiyi topladiktan sonra bir tane hedef belirlersiniz. Öncelikle içeri girmeniz lazim. O kullanicinin sosyal medyasina mesaj atarsaniz, buna 'oltalama saldirisi' deriz. O kullanici size eliyle kullanici adini ve sifresini verir. Sonra siz sisteme girince 'ziplama' dedigimiz sunucular arasinda kendi yetkinizi yükseltmeye baslarsiniz. Tanidiginiz bir dostunuza bir bilgi notu atarsiniz, ama bilgi notu arasina bir yazilim eklersiniz, o arkadasiniz 'bana bilgi notu' yollamis dersiniz ev açarsiniz sizin hesabiniz ele geçirilir, böyle böyle en üst yetkilendirilmis kisinin hesabina erisildikten sonra zararli yazilim uyuyacak sekilde sunucularin içine konulur. Akilli zararli yazilimlar kendilerini normal trafik gibi hissettirirler. Takip edilmesi çok zordur."

Vatandaslarin çogunun hayatinin internete bagli ortamda oldugunu hatirlatan Koç, Türkiye'de en çok hacklenen seyin çocuk-bebek kameralari oldugunu anlatti.

- "Siber kahramanlar yaratmak istiyoruz"

Koç, Türkiye'nin siber güvenliginin saglanmasi için "siber kahramanlar" yaratmak istediklerini belirtti. "81 ilde 81 siber kahraman" projesi baslattiklarini aktaran Koç, "Bizim için onlar sinirlarimizi korudugu gibi siber vatanimizi koruyan kahraman. Siber güvenlik farkindaligini artirmak istiyoruz. Siber zeka yarismalari düzenliyoruz, ilkokul, ortaokul, lise ayri ayri olmak üzere geçen sene 1,5 milyon oldu katilim. Projemiz Azerbaycan tarafindan çok begenildi adini degistirerek orada da yapacagiz" diye konustu.

Koç, siber güvenlik meslek lisesi de açtiklarini, okulun Istanbul'daki Teknofest'in içinde oldugunu ve fen lisesine gidecek yüzde 1'lik dilime giren çocuklarin bu lisede egitim gördügünü anlatti.

Dijital dönüsümün her alani kapsadigina isaret eden Koç, yazilimcilari yapay zekaya yönlendirmek istediklerini kaydetti.

Koç, e-Devlet'e girisi siber saldirilara karsi korumak için algoritmalar gelistireceklerini anlatti. Ikinci bir dogrulama getirmek için çalistiklarini vurgulayan Koç, "T.C. kimlik numaranizin bilgisini artik herkes biliyor. Yeni kimlik kartlarimizda biyometrik verilerimizi koyabiliyoruz. Parmak dogrulamasi, göz retina dogrulamasi gibi dogrulamalarla kötü niyetli hackerlerin isini zorlastiracak algoritmalar gelecek." diye konustu.

- "Türkiye sahte habere maruz kalmada birinci ülke"

Eraslan ise sunumunda en çok kullanilan sosyal medya platformlarinin Youtube, Instagram, WhatsApp ve Facebook oldugunu açikladi. Türkiye'deki Facebook kullanici sayisinin 38 milyon oldugunu belirten Eraslan, dünya siralamasinda ülkenin 10'uncu sirada yer aldigini bildirdi.

Instagram kullanici sayisinin 46 milyon, Twitter kullanicisinin 13 milyon oldugunu ifade eden Eraslan, sosyal medyanin çocuklar ve gençler üzerindeki zararlarini anlatti.

Eraslan, Reuters Enstitüsü 2018 Dijital Haber raporuna göre, Türkiye'nin 37 ülke arasindan sahte haber ve içerige maruz kalan birinci ülke oldugunu kaydederek "Her iki sosyal medya-internet kullanicisindan biri haftada en az bir kez uydurma haber ile karsilasmaktadir. 2018 Medya Okur yazarligi arastirmasina göre, 35 ülke arasinda sahte habere en az direnç gösteren ülke Makedonya'nin ardindan Türkiye'dir." diye konustu.