''Travmalar Dis Siktiriyor''
Dis Hekimi Dr. Melih Sengül, ’’ Deprem ile beraber; dislerini siktiginin farkinda bile olmayan kisiler için bu durum fark edilir oldu. Travma atagi sirasinda cenin pozisyona çekilerek, kivrilma ve dislerini sikma insana özgü psikolojik savunma mekanizmasidir’’ dedi.
Toplum içerisinde oldukça yaygin görülen dis sikma sorunu; deprem ile tetiklenen travma ve endise nedeniyle daha çok görülmeye basladi.
Istanbul Saglik ve Teknoloji Üniversitesi Ögretim Üyesi Dis Hekimi Dr. Melih Sengül “Dis sikma ve çene rahatsizliklari, toplumu pandemi gibi sarmis ve yayilmis durumda. COVID sirasinda insanlarin bir yandan evden çalismasi, diger yandan hastalik endisesi tasimasi kaygi ve korkuyu arttirmis; bu da dis sikma sikayeti olan hastalari daha çok görmemize yol açmisti. Simdi de deprem dolayisiyla benzer bir durum yasiyoruz. Mevcut dis sikma sorunu olan ve tedavi ettigimiz hastalarimiz deprem sonrasinda sorunlari tetiklenmis ve sikâyetleri artmis sekilde geri gelirken, daha önce dis sikma sikayeti olmayan kisilerde de bu semptomlar görülmeye basladi.
Bizim gibi stres orani yüksek toplumlarda genel olarak dis sikma sikâyeti daha çok görülüyor" dedi.
Dr. Sengül, sözlerine söyle devam etti: ’’Dis sikma sikâyeti genelde biyopsikososyal sebeplere dayandirilir. Belirli dönemlerde artis gösterir. Deprem ile beraber; dislerini siktiginin farkinda bile olmayan kisiler için bu durum fark edilir oldu. Travma atagi sirasinda cenin pozisyona çekilerek, kivrilma ve dislerini sikma insana özgü psikolojik savunma mekanizmasidir.’’
Dr. Sengül, “Zor durumlarda söyledigimiz ve bilinçalti kodlamamizda var olan “Sik disini, bu da geçer” deyimi aslinda tam olarak içinde bulundugumuz durumu açikliyor. Psikolojik olarak dis sikmamiz gereken durumlar artikça, fizyolojik olarak da disimizi daha fazla sikiyoruz. Stresli zamanlarda gün içerisinde veya gece dislerde sikma görülebilir” diyerek depremin bu sikâyetleri artirdigina da dikkat çekti.
“Çocukluk travmalari dis sikmaya yol açabilir”
“Dis sikma bir hastalik degil bir sonuçtur; altinda yatan psikolojik ve fiziksel nedenlere bakmak gerekir” diyen Dr. Sengül, “Çene ve disler ortopedik olarak düzgün kapanmiyorsa; iskelet, çene için dogru bir kapanis vermiyor veya ortopedik bozukluk varsa dis sikma ortaya çikabilir. Bu sebepler disinda psiko-sosyal faktörler de var. Çocukluk travmalari, aile baskisi, gelecek kaygisi, anksiyete, korkular; antidepresan, alkol ya da madde kullanimi dis sikma miktari ve sikligini artirabilir” seklinde konustu.
“Dis sikmak pek çok hastalik riskini artiriyor”
Dis sikmanin baska hastaliklara yol açabilecegini vurgulayan Dr. Sengül, “Dis sikmaya sadece disleri sikmak olarak bakmamak gerekir. Temelde baska bir rahatsizlik sebebiyle bir sonuç olarak önümüze gelebilir. Yakin da ya da uzak pek çok hastalikla birlikte kisinin kendisinin bile fark etmedigi dis sikma problemi bir arada olabilir. Dis sikmak, disler üzerinde kirilmalar, çatlamalar, asinmalar yapabilecegi gibi; dis eti çevre dokularinda, dis eti çekilmeleri yapabilir, agzin içindeki yumusak dokular üzerinde olumsuz etkileri vardir. Basta asinma olarak görülür. Agizda eger bir dolgu, restorasyon, köprü varsa kirilma olabilir; disin kendisi dahi kirilabilir. Çene eklemleri üzerinde, kaslarin asiri gelismesinden yüzde asimetrik gelismeler yasanabilir. Estetik olarak görüntü bozuklugu yasanabilir. Gece kaslar çalismaya devam ettigi için, yorgun uyanilmasina; derin uykuya geçilemedigi gibi uyku bozuklugu gibi problemlere neden olabilir. Hayat kalitesi büyük ölçüde düserken genel hayattaki performansi da düsürebilir. Dis sikmaya sebep olan faktörler, zaman içerisinde postürün bozulmasina yol açan hastaliklara da neden olabilir” diye konustu.
Egzersizler ise yarar mi?
Dr. Sengül, sözlerini söyle sonlandirdi: ’’Kaslari rahatlatici birtakim egzersiz ve metotlar mevcut ancak unutulmamali ki bunlarin hiçbiri tedavi amaçli degil. Dis hekimi tarafindan önerilecek ve çene kaslarini kuvvetlendiren bazi egzersizler dis sikmayi azaltabilir. Ancak tek basina egzersiz yeterli olmayacaktir. Kalici düzelme için sebepleri bulunarak tedavinin planlanmasi gerekir. Geçici bir rahatlama için kas masajlari fayda verebilir. Vücudumuzda agonist ve antagonist dedigimiz birbirinin ziddi iki tür kas vardir. Her kas kendi ziddi ile çalisir. Kapatici kasinin açma kasi da var. Sürekli kapatici kas aktifse açma kasi inaktif oluyor. Açici kaslari kuvvetlendirdigimizde, dis sikma aliskanliginda azalmalar görülebilmektedir. Agiz açma kaslarini kuvvetlendirdigimizde sikma azaliyor.”
