Kahramanmaras merkezli yasanan 2 büyük deprem ile sonrasinda devam eden çok sayida artçinin özellikle çocuklar olmak üzere insanlarin psikolojilerini etkiledigini ifade eden uzmanlar uyariyor. Pazartesi günü Hatay’da yasanan 6.4 ve 5.8’lik depremler de bölgede korkuya neden olurken Basaksehir Çam ve Sakura Sehir Hastanesi Ruh Sagligi ve Hastaliklari Hastanesi’nden Psikiyatri Uzmani Dr. Hüseyin Sehit Burhan sürece iliskin bilgi verdi. Dr. Burhan, depremler nedeniyle egitime ara verilmesinin ardindan çocuklarin yeniden okul hayatina basladiginda zorluk çekmemesi için velilere önemli uyarilarda bulundu. Dr. Burhan, bölgeden farkli illere nakledilen çocuklar için, yasananlari hatirlatici durumlarin siklikla yasanmasinin çocuklari olumsuz etkileyebilecegini de ekledi.
"Velilerine düsen seylerden birisi; çocuklari bilgilendirmek"
Depremzedelere yönelik gerçeklestirilen çalismalara iliskin bilgi veren Basaksehir Çam ve Sakura Sehir Hastanesi Ruh Sagligi ve Hastaliklari Hastanesi’nden Psikiyatri Uzmani Dr. Hüseyin Sehit Burhan, “Rutinde büyük bir serviste hem ayaktan gelen psikiyatri hastalarina, yatan hastalara hizmet vermekteydik, aksamadan devam ediyor. Bu dönemde afet poliklinigi ihtiyaci ortaya çikti. Deprem ve afet poliklinigini açtik, 2 haftadir, hastalara randevusuz hizmet veriyor. Eger yatarak tedavi olmasi gereken kisiler olursa da onlarin yatisini yaparak tedavisini devam ettiriyoruz. Yine afet bölgesinde kullanilamaz hale gelen hastanelerden dolayi hizmetlerimizi arttirdik. Daha fazla kisiye ayaktan ve yatarak tedavi hizmeti vermeye çalisiyoruz. Burasi, Türkiye’nin en büyük yatakli kliniklerinden birisi. Deprem bölgesinden de hasta kabul etmeye ve tedavilerini sürdürmeye devam ediyoruz. 10 tane poliklinikte hizmet veriyoruz. Afet poliklinigimiz tek poliklinik olarak, iki farkli doktorumuz tarafindan yapiliyor. Günlük 40 ila 50 arasinda hastaya hizmet veriyoruz. 128 tane de yatagimiz var. Çocuk psikiyatrist arkadaslar depremden etkilenen veya yakinlarini depremde kaybeden, deprem bölgesinden gelen çocuklara su an hizmet veriyorlar. Gerekli durumlarda psikolojik destek, terapi veya ilaçla tedavileri yapiliyor. Bu dönemde hem yetiskinler hem çocuklar için önemli seylerden birisi; günlük rutinlerin bozulmamasi. Bu noktada da çocuklarin günlük hayatinda okullar büyük bir yer tutuyor. Okullar birkaç açidan faydali olabilir. Birincisi rutinlerin bozulmamasi, egitimin devam etmesi çocuklar için önemli. Ikincisi de hem eriskinler hem de çocuklar için sosyallesme, duygularini paylasmasi, akranlarla beraber vakit geçirilmesi bir anlamda dertlerin paylasilmasi gerekli. Bu süreçte iyilestirici oluyor. Çocuklarin için de en büyük sosyallesme alani tabii ki okullar oluyor. Burada dikkat edilmesi gereken seylerden birisi; belki bize yetiskinlere ya da ögrencilerin velilerine düsen seylerden birisi su olabilir; deprem bölgesinden nakledilen çocuklara sinif arkadasligi yapacak ögrencilerimiz varsa onlari bu konuda bilgilendirmek, bilinçlendirmek. Çocuklar bilmiyor olabilir, yetiskinler olarak biz bazi yönlendirmeleri, tavsiyeleri yapmamiz lazim” ifadelerini kullandi.
“Asiri sorular sorulmasi ögrencilerin bu felaketi bir kez daha yasamasina sebep oluyor”
Depremzede çocuklara yönelik yaklasimlarin önemli olduguna vurgu yapan Dr. Burhan, “Deprem bölgesinde nakledilen ögrencilere asiri, depremle ilgili sorular sorma, kaybettigi yakinlari varsa yaralanan yakinlari varsa bunlarla ilgili asiri sorular, nakledilen ögrencilerin bu felaketi belki bir kez daha yasamasina sebep oluyor gibi olabilir. Bu açidan da günlük rutine devam edilmesi, derslerin devam etmesi, oyunlarin oynanmasi gerekli durumlarda psikolojik görüsmelerin yapilmasi önemli ama bu travmayi sürekli hatirlatici, seylerden biraz daha uzak durmasi, hem ögrencilerin hem de ögretmenlerin önemli gibi duruyor. Psikiyatrik hastaliklar daha çok aslinda normal durumlarda anormal tepkiler vermek. Ama bu kadar büyük bir felakette, anormal bir durumda verdigimiz tepkileri aslinda çok da yargilamamamiz gerekiyor. Hem kendi tepkilerimizi hem de diger insanlarinin verdigi tepkileri çok yargilamamasi gerekiyor. Bu dönemde insanlarin üzülmesi, kaygilanmasi, hatta öfkelenmesi çok dogal. Insanlarin duygularinin disa vurulmasina izin verilmesi lazim. Insanlarin birbiriyle konusmasi, yasadiklarini anlatmasi lazim. Sadece anlatmak, konusmak, dinlemek dahi iyilestirici oluyor. Hatta en önemli iyilestirici seylerden birisi bu, ikincisi de günlük hayata rutine devam etmemiz, ögrencilerin okula gitmesi çalisanlarin is yerine dönüp bir seyler yapmaya baslamasi ve üretmesi. Bu büyük felaketle beraber üzüntü, öfke veya kaygiyla beraber neden böyle oldu diye kendilerine sormaya basliyorlar. Zaman zaman kendilerini zaman zaman da etraftaki diger insanlari suçluyor olabilirler. Bu da çok dogal bir insan tepkisi ama kendimizi veya baskalarini suçlamamiz bunun zarar verici bir seye dönüsme ihtimali var. Depremin olmasi kimsenin suçu degil” dedi.
Uzmanlardan Depremzede Çocuklar Için Kritik Uyari
Depremlerin özellikle çocuklar olmak üzere birçok insanin psikolojisini etkiledigine dikkat çeken Psikiyatri Uzmani Dr. Hüseyin Sehit Burhan, “Bu felaketi atlatmamiz için günlük hayatimiza devam etmemiz önemli. Velilerine düsen deprem bölgesinden nakledilen çocuklara sinif arkadasligi yapacak ögrencilerimiz varsa onlari bilgilendirmek, bilinçlendirmek. Ögrencilere kaybettigi ve ya yaralanan yakinlari varsa bunlarla ilgili asiri sorular sorulmasi, bu felaketi belki bir kez daha yasamalarina sebep oluyor gibi olabilir. Bu travmayi sürekli hatirlatici, seylerden biraz daha uzak durmasi, hem ögrencilerin hem de ögretmenlerin önemli gibi duruyor” dedi.
