Bu Gelenek Osmanli Dönemi'nden Bu Yana Devam Ediyor
Aydin’in Kösk ilçesine bagli köylerde Osmanli Dönemi’nden bu yana devam eden pek çok hayir gelenegi görenleri sasirtiyor. Basta incir olmak üzere pek çok meyvenin yetistigi bahçelerin kenarinda yoldan gelip geçenlerin yiyip içmesi için bazi vatandaslar ‘yemek helaldir’ yazisi asarken, yol kenarlarinda belli araliklarla insanlarin ve sokak hayvanlarinin susuzlugunu gidermesi için küplerin içi su doldurularak önemli bir hayir gelenegi sürdürülüyor.
Osmanli döneminde özellikle kervan geçis güzergahlarinda çesme olmayan yerlere insanlarin susuzlugunu gidermesi için belirli araliklarla su küpü birakma gelenegi Aydin’in Kösk Ilçesine bagli köylerde yaklasik 7 asirdan bu yana devam ediyor. Yolcularin su ihtiyaçlarini karsilamak için dönemin varlikli ailelerinin yaptigi su hayrati, bugün vasiyet üzerine yasatiliyor. Aydin’in Kösk ilçesine bagli Ilidag ve Akçaköy mahallelerinde yogun olarak yasatilan bu gelenek disardan gelenleri sasirtirken ayni zamanda pek çok bahçenin sahibi bahçedeki meyvelerden yenmesini de istiyor. Uygulama Osmanli’dan kalma bu gelenegi bilmeyenleri sasirtirken bilenler ise durumu normal karsiliyor.
Kösk ilçesine bagli Akçaköy ve Ilidag’da bahçe yollari arasinda yogun olarak yer alan bu uygulamanin 7 asirdan bu yana süregelen güzel bir gelenek oldugunu belirten yöre sakinlerinden Harun Sönmezler, “Köylüler tarafindan adina ‘küp hayri’ denilen hayratlar suyun kit oldugu ve köylere uzak olan yerlerde asirlardir devam eder. Yaz boyunca hayir sahibi ya da ölmeden önce vasiyet edenin varisleri bu küplerde sürekli su bulundurur. Günümüzde bu gelenek su ihtiyacinin rahat karsilanmaya baslanmasi ve ulasimin motorlu araçlarla yapilmasi nedeniyle birçok yerde yok olmaya yüz tutsa da dag köylerinde yogunlukla devam ediyor” diyerek Anadolu’nun pek çok yerinde Osmanli’dan kalma güzelliklerin halen o bölgelere güzellik kattigini söyledi.
Ülkenin pek çok yerinde tarla ve bahçe sahipleri sebze ve meyvelerden yabanci kimselerin yemesini önlemek için ‘dikkat ilaçlidir, zehirlidir’ gibi yazilar asarken Kösk ilçesine bagli bazi köylerde bahçe sahipleri tam aksine bahçenin yola bakan bölümlerine ‘yemek helaldir’ yazilari asiyor. Aslinda bu durumun da hiç yadirganacak bir yönü olmadigini belirten Harun Sönmezler, “Eskiden bizim atalarimiz sofraya misafirsiz oturduklarinda üzülürmüs. Yönümüzü Bati’ya çevire çevire kendi güzelliklerimizi maalesef unuttuk” diyerek bu güzelliklerin devam etmesinin mutluluk verici oldugunu söyledi.
