Erzurum'da Bitmeyen Bir Gelenek

Necmettin Erbakan Üniversitesi’nden Burak Kurubas tarafindan yapilan “Geçmisten Günümüze Âsiklik Gelenegi ve Erzurum’da Yetisen Son Dönem Âsiklarinin Ürettigi Eserler” baslikli arastirma ilginç sonuçlari da beraberinde getirdi. ISTEM Dergisi’nden yayinlanan arastirmanin sonuç kisminda, ozanlik/âsiklik geleneginin Türk kültüründe genis bir alani kapsadigi, Dede Korkut hikâyelerinde, Oguz boylarinda ve Memlûk ordularinda eski Türk inanç kültürleriyle karsimiza çikan ozanlik geleneginin ve ozanlarin, yerini daha sonra 16. yüzyildan itibaren Türk-Islâm senteziyle çesitli degisimler geçiren âsiklik gelenegine ve âsiklara biraktigi ifade edildi.

Erzurum’da yasayan ve yasatilan bir gelenek

Özellikle Anadolu’nun Ardahan, Erzurum, Erzincan, Kars, Sivas dogu ve kuzeydogu yörelerinde varlik gösteren âsiklik geleneginde, Erzurum yöresi, yörede yetisen önemli temsilcileriyle geçmisten günümüze kadar olan süreçte âsiklik geleneginin yasatilmasina, yerelden ulusala ve uluslararasi tanitimina büyük ölçüde katki sagladigi ve önemli bir merkez oldugu belirtilerek, “Arastirma kapsaminda Âsik Mevlüt Ihsani’nin “Baba Gözyasimla Mektup Yazdim Rüzgâra“ ve Âsik Mustafa Ruhani’nin “Yola Bakin Belki Gelen Babamdir“ adli uzun hava formundaki eserler, usta sanatçi Yildirim Budak’in yorumuyla notaya aktarilmistir. Uzun hava formundaki eserlerin notaya aktarilmasi, Türk halk müzigi açisindan pek uygulanmayan bir durumdur. Âsiklarin kaynaklik ettigi uzun hava türünde serbest bir sekilde icra edilen eserlerin notaya alinmasi, bu gibi eserlerin ögretimini ve aktarimini daha verimli kildigi göz önünde bulundurulursa, yapilacak diger çalismalara önemli bir örnek olusturmustur.” denildi.

Eserler notaya alinabilir

Çalismada ayrica Nuri Çiragi’nin “Seni Görmüs Idim On Bir Yasimda“, Âsik Sitki Eminoglu’nun “Dadasa Sor“, Âsik Ihsan Yavuzer’in “Garip Gönlüm“ ve Âsik Rahim Saglam’in “O Vefasiz Gelmesin“ adli kirik hava türündeki eserler, âsiklarin kendi icra kayitlari esas alinarak notaya alindi. Notaya alinan eserlerin video kayit tarihleri, Erzurum’da âsiklik geleneginin ve âsik müziginin, gelenekten kopmadan hâlâ üretiminin devam ettigini gösterdigi ifade edilerek, söyle devam edildi, “ Notaya alinan eserlerin baska icracilar tarafindan seslendirilen yorumlarinda birbirleriyle benzer kalip ezgilere siklikla rastlanilmis, yorumcu veya kaynak kisinin tavrinin, yörenin icra üslûbuyla büyük ölçüde benzestigi görülmüstür. Arastirmada analiz edilen eserlerin yüksek bir nitelige sahip olmasi sebebiyle, ustalardan dinlemenin yaninda ozanlarin/âsiklarin eserleri, hem gelenegin devamliligina ve varligini korumasina katki saglamasi, hem de ögretim/aktariminin daha mümkün kilinabilmesi amaciyla yöre üslûbuna sahip yorumcularin veya ulasilabilirse kaynak kisilerin icralari referans alinarak notaya alinmalidir.”